Bài 07: Disk, filesystem và kiểm tra dung lượng

Bài này giúp anh kiểm tra disk, filesystem, thư mục nào chiếm dung lượng và cách xử lý khi server sắp đầy ổ.

1. Disk, filesystem, mount point

Disk là ổ lưu trữ. Partition là phân vùng. Filesystem là cách dữ liệu được tổ chức. Mount point là nơi filesystem được gắn vào cây thư mục, ví dụ /, /var, /data.

2. Lệnh kiểm tra nhanh

df -h
lsblk
mount | head
du -sh /var/log 2>/dev/null

df -h xem filesystem còn trống bao nhiêu. du -sh xem dung lượng thư mục.

3. Lab: tìm thư mục lớn

sudo du -xh /var --max-depth=1 2>/dev/null | sort -h
sudo du -xh /var/log --max-depth=1 2>/dev/null | sort -h
sudo find /var/log -type f -size +100M -exec ls -lh {} \; 2>/dev/null

-x giúp không nhảy sang filesystem khác. find tìm file log lớn.

4. Tình huống thực tế: disk 95%

5. Docker làm đầy disk

docker system df
docker images
docker ps -a

Docker image/container/log/volume có thể chiếm nhiều dung lượng. Không prune volume nếu chưa biết dữ liệu bên trong.

6. Lỗi thường gặp

• Xóa file log đang được process giữ, dung lượng chưa giảm ngay.
• Xóa nhầm backup duy nhất.
• Không kiểm tra inode.
• Dọn Docker volume làm mất database.

df -i

df -i kiểm tra inode. Có trường hợp còn dung lượng nhưng hết inode.

7. Checklist disk full

8. Bài tập

1. Chạy df -h và ghi filesystem lớn nhất.
2. Tìm 5 thư mục lớn nhất trong /var.
3. Kiểm tra inode bằng df -i.
4. Viết quy trình xử lý disk full 7 bước.