git status
git branch
git log --oneline -5
git remote -v
git pull origin main
# deploy mẫu
sudo systemctl status app
sudo systemctl restart app
curl -fsS http://127.0.0.1:3000/health

Phần thực hành mở rộng: Git và deploy theo hướng ít rủi ro hơn

Nhiều sự cố production không đến từ lỗi lớn, mà đến từ thay đổi nhỏ không được theo dõi. Git giúp lưu vết, còn quy trình deploy giúp biến thay đổi thành thứ có kiểm soát.

Lab 1: Tạo repo và theo dõi file cấu hình

mkdir deploy-lab && cd deploy-lab
git init
echo 'APP_ENV=staging' > .env.example
echo 'server config v1' > deploy.conf
git add .
git commit -m 'init deploy lab'

Ngay cả file cấu hình, script deploy hay runbook cũng đáng để đưa vào Git.

Lab 2: Mô phỏng thay đổi và xem diff trước khi deploy

echo 'server config v2' > deploy.conf
git diff
git status
git add deploy.conf
git commit -m 'update deploy config'

Thói quen xem git diff trước khi đẩy thay đổi là cực kỳ quan trọng trong vận hành.

Lab 3: Mô phỏng deploy bằng rsync hoặc pull có kiểm soát

mkdir -p ~/deploy-target
rsync -avh ./ ~/deploy-target/
ls -la ~/deploy-target

Nếu dùng pull trên server, phải hiểu rõ rủi ro: local change, file chưa commit, và trạng thái working tree không sạch.

Lab 4: Chuẩn bị rollback tối thiểu

git log --oneline --decorate -n 5
git checkout HEAD~1 -- deploy.conf
cat deploy.conf

Rollback không nhất thiết luôn là git reset --hard. Với production, nhiều khi chỉ cần xác định đúng file thay đổi và hoàn nguyên cẩn thận.

Lab 5: Viết checklist deploy ngắn

• xác nhận branch/version triển khai
• backup config hoặc snapshot trước thay đổi
• test syntax/config sau deploy
• health check sau deploy
• chuẩn bị rollback nếu fail

Tình huống thực tế

Một file Nginx sửa tay trực tiếp trên production lúc đêm muộn, không commit, không backup, là công thức kinh điển cho sự cố khó truy vết. Ngược lại, chỉ cần có Git và checklist deploy, nhiều lỗi sẽ bị chặn từ rất sớm.

Lỗi phổ biến

• Deploy xong mới xem lại đã thay đổi gì.
• Sửa trực tiếp trên production rồi quên đồng bộ ngược về repo.
• Không có rollback path.
• Nhầm branch, nhầm commit hoặc deploy thiếu file.

Kết bài

Sau bài này, anh nên coi Git là công cụ vận hành chứ không chỉ là đồ nghề của developer. Khi kiểm soát được thay đổi và deploy có trật tự, anh đã bước gần hơn tới một hệ thống production ít bất ngờ hơn. Tiếp theo là cron và scheduled jobs — nơi những tác vụ tự động nhỏ có thể tạo ra hậu quả rất lớn nếu quản lý kém.